Helen Frankenthaler, Painting Without Rules | Among friends. Robert Motherwell, Helen Frankenthaler en David Smith

Helen Frankenthaler, Painting Without Rules (Dipingere senza regole)
Among friends. Robert Motherwell, Helen Frankenthaler en David Smith

Palazzo Strozzi, Firenze | 27 september 2024 tot 26 januari 2025

Van 27 september tot en met 26 januari 2025 presenteert Palazzo Strozzi de tentoonstelling Helen Frankenthaler, Dipingere senza regole, een grote tentoonstelling ter ere van een van de belangrijkste vrouwelijke kunstenaars van de 20e eeuw. Haar revolutionaire onderzoek in de schilderkunst wordt belicht aan de hand van werken uit haar oeuvre tussen 1953 en 2002, in dialoog met schilderijen en sculpturen van haar tijdgenoten, waaronder Jackson Pollock, Morris Louis, Kenneth Noland, Robert Motherwell, Mark Rothko, David Smith en Anne Truitt.

Helen Frankenthaler (1928-2011) werd op 12 december 1928 geboren in New York City en groeide op in een een bevoorrecht milieu met culturele en intellectuele achtergrond. Tijdens haar studie aan het prestigieuze Bennington College kwam ze in aanraking met een breed scala aan ideeën en creatieve disciplines, die de basis vormden voor haar artistieke filosofie.

Met Mountains and Sea (1952) ontwikkelde de kunstenaar de ‘stained colour’-techniek, waarbij verdunde verf als kleurstof wordt gebruikt om het ongegrond doek direct te doordringen. Deze techniek, waaruit de Colour Field-painting zou voortgekomen, heeft schilders als Morris Louis, Kenneth Noland en Jules Olitski sterk beïnvloed.

Burt Glinn, Painter Helen Frankenthaler in her studio, in front of Mountains and Sea, New York City, 1957 © Burt Glinn | Magnum Photos

Het grote abstracte schilderij maakt gebruik van een vrij bleke kleurenpalet – oranjerood, groen en blauw – dat doet denken aan de landschappen die in de titel worden genoemd. Een ander element van dit schilderij is opmerkelijk: Frankenthaler had de voorlopige houtskoolschetsen van de vormen en kleuren in het landschap kunnen wissen toen het schilderij eenmaal voltooid was, maar koos ervoor om ze te behouden. De interactie tussen de lijnen en de verf, het kleurgebruik en het lege, onbeschilderde deel van het doek brachten Clement Greenberg tot de volgende woorden: ‘Is het af? Is het een compleet schilderij?’ – een beroemd citaat voor een al even beroemd schilderij.

De tentoonstelling in Palazzo Strozzi, samengesteld door Douglas Dreishpoon, belicht het innovatieve onderzoek van Helen Frankenthaler' praktijk, en toont tegelijkertijd de verwantschappen, invloeden en vriendschappen die haar professionele en persoonlijke leven hebben gevormd. "Schilderen zonder regels" brengt een selectie van Frankenthalers werken samen – grote doeken en sculpturen gemaakt tussen 1953 en 2002 – die worden gecombineerd met schilderijen en sculpturen van kunstenaars zoals Jackson Pollock, Morris Louis, Robert Motherwell, Kenneth Noland, Mark Rothko, David Smith, Anthony Caro en Anne Truitt. In twee half verduisterde ruimtes worden enkele tekeningen getoond van Robert Motherwell en David Smith.

Helen Frankenthaler, Painting Without Rules, Palazzo Strozzi, Firenze, veduta della sale 6, con opere di Robert Motherwell e David Smith [© Photo Ela Bialkowska OKNOstudio]

Helen Frankenthaler, Painting Without Rules, Palazzo Strozzi, Firenze, veduta della sale 6, con opere di Robert Motherwell e David Smith [1]

Frankenthalers bijdrage was cruciaal voor de evolutie van de moderne schilderkunst en ze bleek een pionier op het gebied van de abstracte schilderkunst, die de mogelijkheden ervan verruimde. Frankenthaler daagde conventies uit en verdedigde een gedurfde en intuïtieve visie. Haar innovatieve soak-staitechniek definieerde een nieuwe relatie tussen kleur, ruimte en vorm. Haar unieke vermogen om abstractie en poëzie, techniek en verbeelding, controle en improvisatie te combineren, stelde haar in staat haar werk buiten de gevestigde canons te ontwikkelen en een nieuwe vrijheid in de schilderkunst te zoeken. De tentoonstelling, chronologisch georganiseerd, volgt Frankenthalers artistieke praktijk, waarbij in elk van de zalen een decennium van haar productie wordt getoond, van de jaren 50 tot begin jaren 2000, en geeft inzicht in het leven en de artistieke bijdragen van Helen Frankenthaler. Haar artistieke reis werd enorm verrijkt door de creatieve relaties en hechte vriendschappen die ze opbouwde met collega-kunstenaars. Ze leerde van beeldhouwers hoe ze met ruimte en massa omgingen en volgde schilders op de voet om hun gebruik van kleur en vorm te begrijpen.

Haar artistieke innovaties, naast schilderijen, sculpturen en werken op papier van haar tijdgenoten, nodigen bezoekers uit om hun verwantschappen en overeenkomsten te ontdekken.

In Helen’s Collage (1957), centraal op de achterwand, beweegt Robert Motherwell zich op het snijvlak van intimiteit en intellect, waar het persoonlijke nooit volledig wordt onthuld en het formele nooit volledig gesloten blijft. Het werk lijkt minder een compositie dan een gesprek: fragmenten, papiersnippers en geschilderde passages staan naast elkaar als stemmen die elkaar niet willen overheersen. Wat opvalt is niet zozeer harmonie, maar een bedachtzame spanning, alsof het werk zichzelf voortdurend heroverweegt.[2]

Robert Motherwell, Helen’s Collage, 1957, oil, pasted papers, and charcoal on paperboard, 74.9 × 49.5 cm,
New York, Helen Frankenthaler Foundation

In 1943 had Peggy Guggenheim Motherwell en Pollock uitgenodigd om met een aantal collages deel te nemen aan een collagetentoonstelling in haar galerie. Motherwell en Pollock maakten hun eerste collages samen in het atelier van Pollock. Zijn eerste artistieke stappen met de papier collé-techniek waren voor Motherwelleen openbaring, en in 1944 omschreef hij de collage als ‘the greatest of our [art] discoveries’. Collage zou een belangrijk uitdrukkingsmiddel blijven voor Motherwell[5] en later ook voor Helen Frankenthaler.

Among friends. Robert Motherwell, Helen Frankenthaler en David Smith

Helen Frankenthaler en Robert Motherwell leerden elkaar kennen via artistieke en sociale kringen en begonnen eind 1957 met elkaar regelmatig te ontmoeten, kort nadat Motherwell en zijn tweede vrouw uit elkaar waren gegaan. Ze trouwden in 1958. Hun huwelijk en artistieke samenwerking zou 13 jaar duren.

Hun zomervakanties en internationale reizen, te beginnen met hun huwelijksreis in Spanje en Frankrijk, waren periodes van wederzijdse artistieke verkenning. Geïnspireerd door Motherwell experimenteerde Frankenthaler met collages, terwijl Motherwell, geïnspireerd door haar soak-stain techniek, een meer empirische benadering van het schilderen omarmde. Hun creatieve uitwisseling komt tot uiting in werken als Motherwells Lyric Suite-serie (1965) en in Frankenthalers talrijke collages. Hun relatie stimuleerde Motherwells spontaniteit en verscherpte Frankenthalers gevoel voor compositorische structuur.

In 1950 stelde Clement Greenberg Frankenthaler en David Smith aan elkaar voor. Ze ontwikkelden een hechte band die zou blijven bestaan tot Smiths vroegtijdige dood in 1965.

David Smith, Untitled, 1957, enamel and oil on paper; 58.4 × 63.5 cm, New York, Helen Frankenthaler Foundation [Helen Frankenthaler, Dipingere senza regole, Palazzo Strozzi, Firenze]

Helen Frankenthaler, Dipingere senza regole, Palazzo Strozzi, Firenze, veduta della sala 6, con opera di Robert Motherwell, At Five in the Afternoon, 1948–49

Helen Frankenthaler, Dipingere senza regole, Palazzo Strozzi, Firenze, veduta della sala 6, con opere di Robert Motherwell, Black on White No. 4, e David Smith, Untitled, 1951

Helen Frankenthaler, Dipingere senza regole, Palazzo Strozzi, Firenze, veduta della sala 6, con opera di David Smith, Untitled, 1961, bronze

Suggestieve beeld n van deze bijna sacrale ruimte met centraal de bronzen sculptuur van David Smith,
en aan de muur tekeningen van Robert Motherwell en David Smith

Elegies to the Spanish Republic

De eerste versie van Robert Motherwell 's At Five in the Afternoon' was een kleine tekening met pen en inkt die hij in 1948 maakte als begeleiding bij een gedicht van Harold Rosenberg. Een jaar later bewerkte Motherwell de tekening tot een klein schilderij en gaf het werk een nieuwe titel naar een regel uit het gedicht 'Lament for Ignacio Sanchez Mejias' van Federico Garcia Lorca. Dit werk is het eerste deel in Motherwells serie 'Elegies to the Spanish Republic' en legt de basis voor een formeel en esthetisch systeem dat de hele serie zou definiëren.[2]

Helen Frankenthaler, Dipingere senza regole, Palazzo Strozzi, Firenze, veduta della sala 6
, con opera di Robert Motherwell, At Five in the Afternoon, 1948–49

Helen Frankenthaler wordt vooral geassocieerd met haar vernieuwende schilderkunst, maar haar beeldhouwwerken vormen een betekenisvolle uitbreiding van haar denken over ruimte, materiaal en vorm. Haar ontmoeting met beeldhouwer David Smith was hierin van groot belang. Smiths werk liet Frankenthaler zien hoe abstractie zich niet alleen op het vlak, maar ook in de fysieke ruimte kan ontvouwen. In de tentoonstelling in Palazzo Strozzi zijn naast de sculpturen van Helen Frankenthaler, enkele belangrijke beelden van hem opgenomen, zoals Untitled (Zig VI) (1964) en Portrait of the Eagle’s Keeper, (1948-1949).

In twee prentenkabinetten die diepblauw geschilderd werden, staat telkens een sculptuur van Smith in het midden van de ruimte. In deze zaal staat een kleine bronzen sculptuur van Smith centraal, die deel uitmaakte van de privé collectie van Motherwell en Frankenthaler, aan de muren hangen tekeningen van Robert Motherwell en David Smith.

David Smith en Robert Motherwell

De vriendschap tussen David Smith en Robert Motherwell begon in 1947, enkele jaren nadat Smith definitief was verhuisd naar Bolton Landing, meer dan tweehonderd mijl ten noorden van New York City, waar Motherwell woonde. Ondanks de fysieke afstand tussen hen bleven de twee mannen nauw bevriend tot aan Smiths dood in 1965. Naast hun wederzijdse genegenheid deelden ze ook een aantal esthetische voorkeuren.

Robert Motherwell :

«I have known David Smith for twenty years, ever since that afternoon that we met by prearrangement (but unknown to each other) during the 1940s. We instinctively tried to drink each other under the table on Irish whiskey and Guinness Stout. We left each other late at night, wobbly, but walking. In those days I was full of French Symbolist aesthetics, of Rimbaud and Mallarme, and of Andre Breton, of the possibilities of representing reality indirectly but passionately in one's medium. I can still see David saying, with his characteristic bluntness and inalterable sense of his own identity, "I don't know about those guys, I don't read French, but I don't need them. I've read James Joyce!" He was right, all of it is in Ulysses, and I looked at him with a sudden intellectual respect that has not diminished as my affection for him has continually grown.
When you see his burly figure in workman's clothes, you sense a cultivated man who knows his ancient and modern art intimately, including all the most recent developments. When you see him in Irish tweeds and with Monte Cristo cigars these past years, you are aware still of a man who spends most of his days cutting and weld ing hunks of steel often far too heavy for a single man to lift, driving his professional helpers as hard as himself, knowing that the work ings of the greatest national economy the world has ever known are inadequate, not only to absorb his prodigious amount of work, but even to exhibit much of it.
It is not an especially comfortable place [Bolton Landing, New York], especially for women, but on its grounds, like sentinels, stands the greatest permanent one-man show of heroic contemporary sculpture in the Americas. A folk song runs: "It takes a worried man to sing a worried song." Well, it takes an iron will to have made all those weighty iron sculptures strewn about his mountain landscape, each silhouetted against an enormous sky.»[4]

Dan Budnik, David Smith, south field, Terminal Iron Works, Bolton Landing, New York, 1962, gelatin silver print, 40.6 × 50.8 cm

Smith en zijn eerste vrouw, kunstenares Dorothy Dehner, kochten in 1929 een voormalige vossenfokkerij van 77 hectare in de buurt van Bolton Landing, een klein stadje aan Lake George, New York, en verhuisden daar in 1940 definitief naartoe. Smith begon zijn sculpturen te plaatsen in het landschap van de Adirondack Mountains dat zijn huis omringde, waar hij elke sculptuur kon bekijken in relatie tot de natuur en in relatie tot elkaar, als een familie van werken.
Smith woonde en werkte tot het einde van zijn carrière in Bolton Landing. Toen hij in 1965 op 59-jarige leeftijd overleed, werd David Smith algemeen erkend als een van de grootste beeldhouwers van zijn generatie.

Helen Frankenthaler ontmoette David Smith in 1951, toen ze met Clement Greenberg mee ging op bezoek naar Bolton Landing. Enkele jaren later, in 1957, ontmoette ze Robert Motherwell met wie ze in april 1958 trouwde. Tijdens hun huwelijk werd de vriendschap met David Smith nog intenser, omdat Smith vaak bij hen thuis op East 94th Street logeerde als hij in New York was. Uiteindelijk gaven ze hem zelfs een eigen sleutel van hun huis, zodat hij tijdens zijn bezoeken aan de stad kon komen en gaan wanneer hij dat wilde.

David Smith hield altijd vol dat hij ‘bij de schilders hoorde’. Hij bedoelde dat waarschijnlijk erg letterlijk. De meeste van zijn beste vrienden en collega's waren schilders: in de jaren twintig en dertig waren dat John Graham, Edgar Levy en Adolph Gottlieb, en later Jean Xceron, Helen Frankenthaler, Robert Motherwell en Kenneth Noland. Smith wees er ook graag op dat veel van de beste moderne beeldhouwkunst door schilders was gemaakt, waarbij hij werken van Degas, Matisse en Picasso als voorbeelden noemde. Zijn eigen benadering was niet afgeleid van de traditionele beeldhouwkunst van modelleren en snijden, maar van de schilderkunst, via de erfenis van het kubisme, van collage en open vlaksculptuur. [6] De kleine bronzen sculptuur Untitled (1961) lijkt dit aan te tonen.

David Smith, Untitled, 1961, bronze; 14 × 29.2 × 12.7 cm, New York, Helen Frankenthaler Foundation

David Smiths enige formele kunstopleiding was in tekenen en schilderen. Toen hij in 1926 in New York aankwam, wist Smith dat hij schilder wilde worden. Hij zou bekend worden als 'de beeldhouwer die met metaal tekende', maar maakte zijn hele leven lang schilderijen en tekeningen. Smith legde zich toe op de dialoog tussen de vlakke en ruimtelijke dimensie en wilde in zijn beeldhouwwerken dezelfde vrije beweging van vormen overbrengen als in zijn schilderijen. De kunstenaar beschouwde tekenen en schilderen als de meest directe, onbemiddelde vorm van expressie, die als het ware ongehinderd van potlood naar papier en van penseel naar doek vloeide. In de jaren vijftig werd de rechtopstaande figuur een van Smiths dominante thema's. Deze werken zijn verbonden door een gemeenschappelijke verticaliteit en suggestie van de menselijke figuur, versterkt door horizontale scheidingen die kunnen worden geïnterpreteerd als hoofd, romp en ledematen, zonder daar specifiek op te lijken. Door hun verticaliteit en aanwezigheid zien we ze als personages die soms confronterend, soms speels zijn, en niet als louter rechtopstaande assemblages van metaal. Smith produceerde en noemde verschillende series die figuratieve werken omvatten. De Agricolas (1951-1959) gelaste stalen constructies waarin delen van landbouwwerktuigen waren verwerkt, de Sentinels (1956-1961) die bestaan uit geometrische elementen, soms met wielen en assen, en een statische, wachtende figuur suggereren. De Forgings (1955) zijn enkele slanke stalen kolommen, die hun vorm hebben gekregen door hamerslagen op roodgloeiend metaal.

David Smith, Untitled, 1951, ink on paper, 25.4 × 20.3 cm, New York, Helen Frankenthaler Foundation [2]
Met de Forgings bracht hij op heldere en directe wijze de gemeenschappelijke aandachtspunten van beeldhouwkunst en tekenen tot uitdrukking. Smith vertaalde de spontaniteit van een geborstelde lijntekening naar een sculpturale vorm, waarbij hij dunne stalen staven manipuleerde om expressieve verticale abstracties te creëren.

David Smith, Untitled, 1955, egg ink on paper, 51.6 × 39.7 cm, collection of the Estate of David Smith, New York City [4]
In de Forgings, een reeks beelden uit 1954-56, vertaalt Smith de spontaniteit van een geborstelde lijntekening naar verticale, driedimensionale abstracties. De Forgings waren uitsluitend door middel van een industrieel machinaal proces gemaakt, maar waren misschien nog radicaler als pre-minimalistische vormen die bedoeld waren om bij elke kijker een afzonderlijke reactie uit te lokken. In deze zaal is een serie werken op papier te zien, gemaakt in 1954 en 1955, die voorafgingen aan de Forgings. Ze zijn geselecteerd uit Smiths diverse, levenslange betrokkenheid bij de tekenkunst en tonen elk een reeks verticale of horizontale penseelstreken, voortbordurend op zijn cruciale sculpturale herinterpretaties van de vorm.
Werken De kleine werken in deze galerij, allemaal geschenken aan Frankenthaler. Het is een eerbetoon aan hun verwantschap, aan de liefde en vriendschap die hen verbond. Robert Motherwell, At Five in the Afternoon, 1948–49, casein and graphite on paperboard, 38.1 × 50.8 cm, New York, Helen Frankenthaler Foundation David Smith, Untitled, 1951, ink on paper, 25.4 × 20.3 cm, New York, Helen Frankenthaler Foundation David Smith, Untitled, 1957, enamel and oil on paper; 58.4 × 63.5 cm, New York, Helen Frankenthaler Foundation Robert Motherwell, Helen’s Collage, 1957, oil, pasted papers, and charcoal on paperboard, 74.9 × 49.5 cm, New York, Helen Frankenthaler Foundation David Smith, Untitled, 1961, bronze; 14 × 29.2 × 12.7 cm, New York, Helen Frankenthaler Foundation Robert Motherwell, Black on White No. 4, 1968, acrylic and graphite on paper; 15.2 × 20.3 cm, New York, Helen Frankenthaler Foundation
Helen Frankenthaler, Dipingere senza regole 27 september 2024 tot 26 januari 2025 Palazzo Strozzi Piazza degli Strozzi, Firenze www.palazzostrozzi.org Op verzoek organiseert Traveling in Tuscany vanuit Podere Santa Pia (Cinigiano) geleide bezoeken aan de tentoonsteling, met een professionele gids.

Helen Frankenthaler in her Third Avenue studio during a break in work on Alassio (1960), New York, 1960	Burt Glinn, Helen Frankenthaler with David Smith at Frankenthaler’s West End Avenue apartment, 1956, in front of Mountains and Sea (1952)	Alexander Liberman, Helen Frankenthaler and David Smith, Bolton Landing, New York, 1965
selecte Bibliografie
John Elderfield, Painted on 21st Street: Helen Frankenthaler from 1950 to 1959, Abrams, 2013 Thomas E. Crow, Helen Frankenthaler, Drawing within Nature : Paintings from the 1990's, RIZZOLI, 2023 Gimenez, Carmen, ed. David Smith; A Centennial. New York: Guggenheim Museum, 2006. Krauss, Rosalind. Terminal Iron Works: The Sculpture of David Smith. Cambridge: MIT Press, 1971. Elizabeth A. T. Smith, Helen Frankenthaler Late Works, 1988-2009, Radius Books, 2022 John Elderfield, Helen Frankenthaler, Gagosian & Helen Frankenthaler Foundation, 2024 Pegram Harrison & Suzanne Boorsch, Frankenthaler: A Catalogue Raisonné, Prints, 1961-1994, New York, Harry N. Abrams, 1996 Clearwater Bonnie (ed.), Frankenthaler, Paintings on Paper 1949-2002, exh. cat., Museum of Contemporary Art, Miami (2003), Miami, Museum of Contemporary Art, 2003 A major American sculptor, David Smith, in Vogue, Feb. 1965 \| archives.menil.org David Smith: Works, Writings and Interview. Barcelona: Ediciones Poligrafa, 2011. Beautiful Order: Feeling and Memory in Helen Frankenthaler’s Collage Works by Giovanna Becerra, first published in Nowscape, May 2025 \| www.frankenthalerfoundation.org Robert Motherwell Paintings and Collages: A Catalogue Raisonné 1941 – 1991, Yale University Press, 2012		Douglas Dreishpoon (Editor), Helen Frankenthaler. Dipingere senza regole, Marsilio Arte, 2024


John Elderfield, Painted on 21st Street: Helen Frankenthaler from 1950 to 1959, Abrams, 2013	John Elderfield, Helen Frankenthaler, Gagosian & Helen Frankenthaler Foundation, 2024	Helen Frankenthaler: Composing with Color. Paintings 1962-1963, Gagosian/Rizzoli, 2013
Palazzo Strozzi, Firenze

Marina Abramovic, The Cleaner, Palazzo Strozzi, 2018	Olafur Eliasson, Solar compression, 2016. Fondazione Palazzo Strozzi, Firenze – 2022	Tracey Emin. Sex and Solitude, Palazzo Strozzi, Florence [Tracey Emin, I waited so Long (2022; acrylic on canvas), © Tracey Emin. All rights reserved, DACS 2024]

Anish Kapoor. Untrue Unreal, Palazzo Strozzi, Firenze. Void Pavilion VII, 2023	American Art 1961-2001, Palazzo Strozzi, Firenze. Veduta delle sale, con un focus su Ellsworth Kelly e alcune delle sue opere più significative, Black Curve, 1962, e Red Green Blue, 1964]	Anish Kapoor, Void Pavilion VII, 2023
Tentoonstellingen Palazzo Strozzi, een selectie Beato Angelico, Fondazione Palazzo Strozzi, Firenze, 26 September 2025 - 25 January 2026 Tracey Emin. Sex and Solitude, Palazzo Strozzi, Firenze, 16 March 2025 - 20 July 2025 Helen Frankenthaler, Dipingere senza regole. Palazzo Strozzi, Firenze, 27 September 2024 - 26 January 2025 Anselm Kiefer, Angeli caduti, Fondazione Palazzo Strozzi, Florence, 22 March 2024 - 21 July 2024 Anish Kapoor. Untrue Unreal, Palazzo Strozzi, Firenze, 07 October 2023 - 04 February 2024 Olafur Eliasson, Nel Tuo Tempo, Fondazione Palazzo Strozzi, 22 September 2022 - 22 January 2023 Donatello, the Renaissance, Fondazione Palazzo Strozzi, 19 March 2022 - 31 July 2022 American Art 1961-2001, The Walker Art Center Collections, from Andy Warhol to Kara Walker, Fondazione Palazzo Strozzi, 28 May 2021 - 29 August 2021 Natalia Goncharova: A Woman of the Avant-Garde with Gauguin, Matisse and Picasso. Fondazione Palazzo Strozzi, Florence. September 28 2019 – January 12 2020 Verrocchio, master of Leonardo, Fondazione Palazzo Strozzi, Florence, 09 March 2019 - 14 July 2019 Marina Abramovic, The Cleaner, Palazzo Strozzi, Firenze, 1 September 2018 - 20 January 2019 The Cinquecento in Florence. From Michelangelo and Pontormo to Giambologna, Fondazione Palazzo Strozzi, Florence, 21 September 2017 - 21 January 2018
Helen Frankenthaler Foundation The Helen Frankenthaler Foundation, established and endowedby the artist during her lifetime (1928-2011), is dedicated to promoting greater public interest in and understanding of the visual arts. A MEMORABLE FRIENDSHIP: MOTHERWELL, SMITH, FRANKENTHALER \| dedalusfoundation.org A collaboration between the Dedalus Foundation and the Estate of David Smith, with contributions from the Helen Frankenthaler Foundation. Art history \| Post-Painterly Abstraction \| Kenneth Noland \| Morris Louis Sound Archive \| Oral history: interview with Helen Frankenthaler, 1968 \| Smithsonian, Archives of American Art Bolton Landing \| Estate of David Smith
Artists in residence Het vakantiehuis Podere Santa Pia bevindt zich in het zuiden van Toscane, in het hartje van de Toscaanse Maremma, op 30 km van Montalcino. Podere Santa Pia is een prachtige voormalige klein kloosterboerderij uit de 19e eeuw. Het vakeantiehuis ligt op een heuvel, omgeven door wijngaarden, bossen van donzige eik en kurkeik, es en jeneverbesstruiken. Na een halve eeuw van verval werd het voormalige kleine klooster gerestaureerd tot een authentiekee vakantiewoning, met groot respect voor de originele Toscaanse stijl. De originele terracottavloeren houten balken en typische arcade's ademen de sfeer van een voorbije tijd. Maar het eenvoudige interieur en de minimalistische ingrepen sluiten perfect aan bij de eenvoud van de Toscaanse landhuizen van weleer. Een mooie selectie hedendaagse grafiek van kunstenaars als Jürgen Partenheimer, Ronald Noorman, Philippe Vandenberg en Hanns Shimansky maken deze woning tot een hoogstaand vakantieverbijf, in de nog ongerepte Maremma. Trova la casa perfetta per la tua vacanza \| Tuscan Holiday houses \| Podere Santa Pia

Celebrare il dolce far niente	A beautiful early evening by the pool, in the resplendent Tuscan sun, time takes on a languid quality	Visia da Podere Santa Pia, fino al mare e Montecristo

Podere Santa Pia, situated in the valley between Cinigiano and Castiglioncello Bandin, the heart of the Tuscan Maremma

[1] Installation views from Helen Frankenthaler: Painting Without Rules, Palazzo Strozzi, Florence. Photographs by Ela Bialkowska, OKNO Studio. Courtesy Fondazione Palazzo Strozzi, Florence. Afbeeldingen zijn ontleend aan de Comunicato stampa van Palazzo Strozzi. Rechten zijn voorbehouden aan de Helen Frankenthaler Foundation © 2024 Helen Frankenthaler Foundation, Inc. / Artists Rights Society (ARS), New York. [2] Area stampa - Fondazione Palazzo Strozzi \| www.palazzostrozzi.org/area-stampa [3] Meghan Bissonnette, The Making of an American Sculptor: David Smith Criticism, 1938-1971, York University of Toronto, Ontario, 2014 \| www.academia.edu [4] 'Ik ken David Smith al twintig jaar, sinds die middag in de jaren veertig toen we elkaar ontmoetten (zonder dat we dat van elkaar wisten). We probeerden elkaar instinctief onder de tafel te drinken met Ierse whisky en Guinness Stout. We namen laat in de avond afscheid van elkaar, wankelend, maar nog wel lopend. In die tijd was ik doordrongen van de Franse symbolistische esthetiek, van Rimbaud en Mallarmé, en van André Breton, van de mogelijkheden om de werkelijkheid indirect maar gepassioneerd weer te geven in je medium. Ik zie David nog voor me, met zijn kenmerkende directheid en onveranderlijke gevoel voor eigen identiteit, zeggen: "Ik weet niets van die jongens, ik lees geen Frans, maar ik heb ze niet nodig. Ik heb James Joyce gelezen!" Hij had gelijk, het staat allemaal in Ulysses, en ik keek naar hem met een plotseling intellectueel respect dat niet is afgenomen, terwijl mijn genegenheid voor hem voortdurend is gegroeid. Als je zijn potige gestalte in werkkleding ziet, voel je dat hij een gecultiveerde man is die zijn oude en moderne kunst door en door kent, inclusief de meest recente ontwikkelingen. Als je hem de afgelopen jaren in Ierse tweed en met Monte Cristo-sigaren ziet, ben je je nog steeds bewust van een man die het grootste deel van zijn dagen doorbrengt met het snijden en lassen van stukken staal die vaak veel te zwaar zijn voor één man om op te tillen, en die zijn professionele helpers net zo hard laat werken als hijzelf, wetende dat de grootste nationale economie die de wereld ooit heeft gekend niet alleen ontoereikend is om zijn enorme hoeveelheid werk te absorberen, maar zelfs om veel ervan tentoon te stellen. Het is geen bijzonder comfortabele plek [Bolton Landing, New York], vooral niet voor vrouwen, maar op het terrein staat, als wachters, de grootste permanente solotentoonstelling van heroïsche hedendaagse beeldhouwkunst in Amerika. Een volksliedje luidt: “It takes a worried man to sing a worried song” (Er is een bezorgde man voor nodig om een bezorgd lied te zingen). Welnu, er is een ijzeren wil voor nodig om al die zware ijzeren sculpturen te maken die verspreid staan over zijn berglandschap, elk afgetekend tegen een enorme lucht'. [Uit: "A Major American Sculptor: David Smith" by Robert Motherwell, Excerpts from Vogue, February 1, 196. tevens opgenomen in Robert Frank O'Hara, Motherwell : with selections from the artist's writings, Museum of Modern Art, 1965].

Frank O'Hara, Motherwell : with selections from the artist's writings, Museum of Modern Art, 1965
[5] Frank O'Hara, Motherwell : with selections from the artist's writings, Museum of Modern Art, 196, 5 p. 74. [6] Karen Wilkin, David Smith: the sculptor and his drawings, The New Criterion, Volume 8 Number 7, p. 13 .