Van 27 september tot en met 26 januari 2025 presenteert Palazzo Strozzi de tentoonstelling Helen Frankenthaler, Dipingere senza regole, een grote tentoonstelling rond een van de belangrijkste vrouwelijke kunstenaars van de 20e eeuw.

Helen Frankenthaler (1928-2011) groeide op in een welgesteld gezin waar haar artistieke talent al op jonge leeftijd werd gestimuleerd. Haar bevoorrechte opvoeding begon in 1928 in New York, waar ze werd geboren als de jongste van drie dochters van een rechter, die overleed toen ze elf jaar oud was, en zijn Duits-Joodse vrouw. Frankenthaler had niet in alle opzichten geluk: in 1940 verloor ze haar vader, toen ze nog een kind was. Alfred Frankenthaler had niet alleen een grote professionele reputatie opgebouwd, maar ook financieel succes, en het gezin woonde aan Park Avenue, in de rijke Upper East Side van Manhattan[3].

Frankenthaler was een gevierd lid van de tweede generatie naoorlogse Amerikaanse abstracte schilders, verscheen in de jaren 1950 op het Amerikaanse kunsttoneel met een vernieuwende en onbevangen benadering van schilderkunst en een improvisatievermogen dat het verhaal van het genre zelf zoou herdefiniëren. Met haar innovatieve soak-stain techniek, waarbij ze olieverf verdunde met terpentijn en deze op het doek goot, verkende Frankenthaler een nieuwe relatie tussen kleur en vorm, waarmee ze de mogelijkheden van de abstracte schilderkunst op een manier verruimde die kunstenaars tot op de dag van vandaag blijft inspireren.
Werkend met kleur en ruimte, abstractie en poëzie, onderscheidde Frankenthaler zich door haar unieke vermogen om techniek en verbeelding, onderzoek en improvisatie op een natuurlijke manier te combineren.

De tentoonstelling biedt een breed overzicht van Frankenthalers artistieke oeuvre en verkent diepgaand de evolutie van haar persoonlijke en stilistische ontwikkeling door de verschillende periodes van haar carrière. Een selectie van schilderijen en sculpturen, gemaakt tussen 1953 en 2002, gaat een dialoog aan met het werk van tijdgenoten , waaronder Anthony Caro, Morris Louis, Robert Motherwell, Kenneth Noland, Jackson Pollock, Mark Rothko, David Smith en Anne Truitt.

In deze zaal zijn vier monumentale schilderijen te zien,  Eastern Light, 1982, Cathedral, 1982, Madrid, 1984 en Star Gazing, 1989. Twee beeldhouwwerken staan in moi tegenover elkar opgesteld in de ruimte, Helen Frankenthaler's , Yard, 1972 en Anthony Caro's, Ascending the Stairs, 1979–83.

De tentoonstelling in Palazzo Strozzi, samengesteld door Douglas Dreishpoon, belicht het innovatieve onderzoek van Helen Frankenthaler' praktijk, en toont tegelijkertijd de verwantschappen, invloeden en vriendschappen die haar professionele en persoonlijke leven hebben gevormd. Frankenthalers respect voor de kunstgeschiedenis, dat al vroeg werd aangewakkerd in de lessen van Paul Feeley aan het Bennington College, is nooit verdwenen. Van paleolithische grotten tot Monets waterlelies, ze putte inspiratie uit kunst van alle tijden, en in de late jaren 70 en 80 vond ze hernieuwde inspiratie in schilderijen van Titian, Velázquez, Manet en Rembrandt. Door abstracte details in oude meesterwerken nauwkeurig te bestuderen, kon Frankenthaler een technische drempel overschrijden naar een tonale wereld van doorschijnende sluiers, getinte achtergronden, subtiele washes en transparanties. Ze ontdekte een ander soort ruimte en licht en bracht deze tot uiting in werken als Eastern Light, Cathedral, Madrid en Star Gazing.[2]

Eastern Light, werd gemaakt in een periode waarin Frankenthaler meer doorwerkte schilderijen maakte, en vertegenwoordigt een verschuiving naar complexere, gelaagde doeken. Critici omschrijven het werk als quietly stirring (rustig ontroerend) en suggestief voor atmosferische verschijnselen, waarbij ze verder gaat dan haar kenmerkende, puur vloeiende kleuren, naar meer gestructureerde, bijna opake lagen pigment. Het werk heeft een levendig, grootschalig kastanjebruin veld in het midden, dat omringd wordt door transparante zwarte kleurvelden terwijl in het midden dikke witte spatten contrasteren met de donkere achtergrond.
Het werk lijkt een gevoel van een ‘naderende dageraad’ op te roepen, met eerste licht van de ochtend dat door de donkere ochtendschemering heen breekt.

Het vaak donkerdere kleurenpalet in haar latere werk en het incidentele gebruik van stadsgezichten als onderwerp, zoals in Madrid (1984) en Star Gazing (1989), leiden tot een genuanceerde somberheid, die t de soms geforceerde uitbundigheid in haar vroegere werk benadrukt. Frankenthaler kon zich in haar latere jaren soms zelfgenoegzaam uitdrukkenn. In een brief aan Anne Truitt uit 1991 klaagde ze over haar depressie die het gevolg was van' the attempted destruction of the elite aristocracy' (de poging tot vernietiging van de elite-aristocratie).[3]

Star Gazing [2]