Rusellae en het Augusteum

In die tijd werden rond het centrale plein van het forum, monumentale gebouwen opgericht, waaronder de Basilica aan de oostzijde van het forum en het Augusteum in de zuidwestelijke hoek. Het Augusteum, ontdekt in 1966, is een hal met een apsis in de oostmuur en nissen aan de zijkanten. De ingang bevond zich niet aan de zijde het forum, maar via de westelijke portiek van het plein.

Het gebouw dateert uit de jaren onmiddellijk na de troonsbestijging van Claudius (41 n.C.): de afschaffing van de apsis is waarschijnlijk toe te schrijven aan de overgang van een ontwerp dat alleen het cultusbeeld van Augustus (overleden in 14 n.C. en vergoddelijkt) voorzag, naar een ontwerp waarin naast Augustus ook zijn vrouw Livia werd afgebeeld, na de goddelijke status die Claudius haar in 41 of kort daarna had verleend? Livia was in 29 n.C. gestorven onder het bewind van haar zoon Tiberius, die haar de goddelijke eer had ontzegd. Archeologisch onderzoek op de site van Roselle heeft een aanzienlijke hoeveelheid marmeren beelden en portretten opgeleverd die oorspronkelijk in openbare en particuliere gebouwen uit de vroege keizertijd stonden. Dit wijst niet alleen op de rijkdom en het welzijn van de stad, maar ook op dat van bepaalde welgestelde families die als beschermheren optraden [3].

Het Augusteum, de domus degli Augustali

Aan de zuidkant van het Forum bevindt zich het Augusteum, de zetel van de Flamines Augustales, bestaande uit een rechthoekige zaal met een apsis, daterend uit de 1e eeuw na C.. In de muren bevonden zich nissen met beelden van leden van de Julio-Claudiaanse familie, terwijl op twee sokkels bij de apsis beelden van keizer Claudius en Livia stonden, die als goden vereerd werden.
De bouw ervan werd bepaald door de beperkte ruimte die werd vrijgelaten door de aangrenzende gebouwen (de zogenaamde ‘Domus dei Mosaici’ en ‘Tempietto’): de westelijke oriëntatie, naar de vallei van het oude meer van Prile, maakte het niet direct toegankelijk vanaf het openbare plein met portieken.[11] 

Naast het Augusteum bevindt zich de cella of kelder van een kleine tempel, Il Tempietto, gewijd aan Divus Augustus.

De Julisch-Claudische dynastieregeerde over het Romeinse Rijk van 27 v.o.t. tot 68 n.C. en omvatte de eerste vijf keizers: Augustus, Tiberius, Caligula, Claudius en Nero.
De term Julisch-Claudisch verwijst naar de twee families die de keizerlijke dynastie vormden: de Julii Caesares en de Claudii Nerones.
Claudius was de vierde keizer van deze dynastie, die regeerde van 41 tot 54 n.Chr. Hij was de oom van Caligula en werd na diens dood tot keizer uitgeroepen door de Praetoriaanse Garde.
Hoewel hij in eerste instantie werd gezien als een onwaarschijnlijke keizer vanwege zijn fysieke beperkingen, bewees Claudius een bekwame administrator en bouwer van openbare werken. Zijn bewind zag de uitbreiding van het rijk, inclusief de verovering van Brittannië. Zijn persoonlijke leven was echter complex, met vier huwelijken die niet goed afliepen. Zijn adoptiefzoon Nero volgde hem op en bracht de dynastie ten einde.

Het Augusteum herbergde talrijke beelden gewijd aan deze keizerlijke families. De rechthoekige hal van het Augusteum was oorspronkelijk voorzien van twee apsissen, vervolgens afgesloten door twee uitstekende bases, terwijl de laterale zijden voorzien waren van vijf nissen die op regelmatige afstanden van elkaar geplaatst waren. De structuren werden gebouwd met de techniek van Opus Reticulatum en werden versierd met polychroom pleisterwerk en met marmeren platen die werden vastgezet met bronzen klemmen [5][3].